Б.Янжмаа

Хүний эрхийг хязгаарлахад тодорхой зарчим, шалгуур тавигддаг байна. Хуулийн төсөл боловсруулагчдын хувьд ч шинэхэн уг агуулгыг иргэд мэдэж авбал хууль тогтоогчдод илүү хэрсүү шаардлагууд тавих боломжтой юм билээ.

Цагаан сарын өмнөхөн Тусгаар тогтнолын ордонд болсон “Жангар хайлах ёслол” биднийг эсгий гэрт маань аваачиж, туульчийн баргил хоолой, товшуур хөгжим, хөг аялгуу, хархираа хөөмий хаанаас эхтэйг маань сануулах шиг.

Үг хэлэх, үзэл бодлоо илэрхийлэх эрх чөлөө юу, хүний нэр төр алдар хүнд илүү чухал уу хэмээх сэдэв тойрсон хэлэлцүүлэг өрнөсөөр байна. Аль аль нь чухал бас яруухан сонсогдох ч…

Энд нийтлэлч Баабар буюу Б.Батбаярын боловсруулсан Үндсэн хуулийн төслийг харав. Зөвхөн Баабар ч бус олон хүн Үндсэн хуулийн төсөл боловсруулж, туг, сүлдний загвар гаргаж байсан гэхээр үнэхээр бадрангуй үе байж.

Дэлхийн банкинд есөн жил ажилласан Э.Ганзул хэмээх монгол бүсгүйтэй ярилцлаа. Тэрбээр дэлхийгээс Ази руу Азиас Монголоо зорьсон нүүдэл хийж буй. Бага нас, хүсэл мөрөөдөл, алсын хараа энд багтсан. Улс орнуудын удирдагч нарт зөвлөдөг хүн Монголоо хэрхэн дүгнэдэг бол?

Засгийн газар 14 мега төсөл хэрэгжүүлнэ хэмээн “үлгэр” ярихын оронд “Хүний хөгжлийн мега төсөл” ярьсан нь арай л бодитой юм даа. Хүний хөгжил ярьсан Ерөнхий сайд хүндээ хандсан юу хийсэн гэдгийг Г.Занданшатарын Засгийн газрын 100 хоногийн босгон дээр эргэцүүлэв.

Уламжлалт анагаах ухааны их эмч, сэтгэл судлаач Б.Батчимэгтэй хий арвидах үед юуг анхаарах, ямар улиралд хэрхэн хооллох, эр хүний дусал урт наслах, эрүүл мэндэд нь хэрхэн нөлөөлдөг, ад донгийн гаралтай өвчнүүд зэрэг олон сэдвийг хамруулан ярилцлаа.

“Монгол хэл судалсан минь дэлхийн түүх хийгээд, хүнийг үзэх үзэлд маань маш чухал түлхэц болсон билээ” хэмээн бичсэн Японы алдарт зохиолч Шиба Рёотарогийн тухай яриа хөөрөө Улаанбаатарт өрнөсөн юм. Тэр бас гурван Монголыг холбож амьдарсан Б.Цэвэгмаагийн түүхийг бидэнд хүргэсэн билээ.

Соёлын өвийн үндэсний төвийн гоёмсог байшинг зорьж очлоо. Энд Сэргээн засварлах газрын дарга Э.Батжаргалтай ярилцав. Бид сэргээн засварлах ажлын онцлог, дэмжлэг байдаг эсэхийг мөн монголчуудын өв соёлын өвөрмөц “жор”-ын талаар ч хуучилсан.

“Жорлонгоо өөрчилье” хөдөлгөөнийг санаачлагч Ц.Оюунгэрэлийн нүүр ном руу орж харвал “Дамбад ирээд залга” гэсэн өгүүлбэр олж харах вий. Жорлонгийн хувьсгал ямар шатандаа явааг асууж шалгаахыг хүсвэл Дамбыг зорих ёстой нь тодорхой болов. Гэр хорооллоос хүн хайх амаргүй ч “Google map” ашиглан, жорлонгийн хувьсгалчдын “штаб”-ыг дор нь илрүүлчих юм билээ.